ใส่ ใบเลื่อยชัก หงายฟันขึ้นได้ไหม? ใช้ตอนไหน และต้องระวังอะไร

ลองนึกภาพว่า เราต้องตัดท่อเก่าที่วิ่งชิดใต้ฝ้าเพดาน จับเลื่อยชักท่าปกติ ใส่ ใบเลื่อยชัก ให้ฟันชี้ลงล่าง แต่ตัวเครื่องดันชนฝ้าก่อนที่ใบจะถึงท่อ จะตัดจากด้านล่างขึ้นไป ฟันเลื่อยก็หันผิดทาง ช่างบางคนแก้ด้วยการพลิกเครื่องกลับหัว ซึ่งทำให้ไกอยู่ผิดตำแหน่ง และคุมเครื่องยาก

มีทางที่ง่ายกว่านั้น คือถอดใบเลื่อยชักออก แล้วใส่กลับโดยหันฟันขึ้นด้านบน คำถาม คือทำได้จริงไหม เครื่องจะพังหรือเปล่า? คำตอบสั้น ๆ คือเลื่อยชักส่วนใหญ่ทำได้ และผู้ผลิตตั้งใจออกแบบมาให้ทำได้ แต่มีเรื่องที่ต้องปรับเมื่อใส่ใบเลื่อยชัก แบบนี้

ตัวล็อกเลื่อยชักส่วนใหญ่ รับ ใบเลื่อยชัก ได้ทั้งสองด้าน

โคนของใบเลื่อยชัก เป็นแผ่นแบนที่มีรูและบ่าเล็ก ๆ รูปทรงนี้สมมาตรพอ ที่จะเสียบเข้าตัวล็อกได้ทั้งแบบฟันคว่ำ และฟันหงาย เลื่อยชักจำนวนมากจึงล็อกใบได้สองทิศ 

วิธีเช็กว่าเครื่องของคุณทำได้ หรือไม่ ให้ดูคู่มือ หรือถอดปลั๊ก หรือแบตเตอรี่ออกก่อน แล้วลองเสียบใบแบบหงายฟัน ถ้าตัวล็อกปิดสนิท และดึงใบไม่ออก แสดงว่ารองรับ ถ้าต้องฝืนดัน หรือล็อกไม่สุด อย่าใช้ท่านั้น เพราะแปลว่าเครื่องไม่ได้ออกแบบมาให้ใส่ทิศนั้น

งานตัดจากล่างขึ้นบน คือเหตุผลหลักที่ต้องหงาย ใบเลื่อยชัก

ท่าหงายใบมีประโยชน์กับงานที่ท่าปกติเข้าไม่ถึงหรือเข้าได้ลำบากเช่น งานเหนือศีรษะ และงานชิดเพดาน งานกลุ่มนี้ คือการตัดท่อ โครงคร่าว หรือน็อตที่ยื่นลงมา 

เมื่อหงาย ใบเลื่อยชัก เราจะจับเครื่องท่าปกติ ไกอยู่ที่นิ้วเหมือนเดิม แล้วดันใบขึ้นหางานได้ โดยตัวเครื่อง อยู่ต่ำกว่าแนวตัด และมองเห็นจุดที่ฟันสัมผัสงานได้ตลอด ซึ่งท่าพลิกเครื่องกลับหัว มักบังสายตา

งานใต้ของที่ขวางอยู่ด้านบน คือการตัดขาเหล็ก หรือท่อที่อยู่ใต้เคาน์เตอร์ ใต้อ่าง หรือใต้ท้องรถ ซึ่งไม่มีที่ให้ตัวเครื่องอยู่ด้านบน งานแบบนี้มักต้องนอน หรือนั่งยองทำ การได้จับเครื่องท่าปกติจึงช่วยเรื่องการคุมแรงได้มาก

งานตัดกิ่งไม้ที่ต้องเปิดร่องด้านล่างก่อน กิ่งไม้ขนาดใหญ่ควรตัดจากด้านล่างขึ้นไปเพื่อเปิดร่องก่อน แล้วค่อยตัดจากด้านบนลงมาบรรจบ วิธีนี้ช่วยไม่ให้กิ่งฉีกเปลือกยาวลงไปตามลำต้น เมื่อกิ่งหักลง ร่องด้านล่างไม่ต้องลึก ประมาณหนึ่งในสี่ถึงหนึ่งในสามของกิ่งก็พอ ถ้าตัดลึกกว่านั้น น้ำหนักกิ่งจะกดร่องหุบลงมาหนีบใบ

ตัดชิด พื้นหรือชิดผนัง ง่ายขึ้นเมื่อกลับด้าน ใบเลื่อยชัก

งานตัดให้เรียบเสมอผิวเป็นงานที่เลื่อยชักทำได้ดี กว่าเลื่อยไฟฟ้าชนิดอื่น แต่ท่าจับปกติมักมีด้ามหรือมือไปค้ำอยู่ระหว่างใบเลื่อยชัก กับผิวที่ต้องการแนบ การเปลี่ยนทิศใบ ช่วยแก้เรื่องนี้ได้สองแบบ ขึ้นกับว่าผิวนั้นเป็นพื้นหรือผนัง

ตัดสิ่งที่ยื่นขึ้นมาจากพื้นให้เรียบเสมอ

เมื่อต้องตัดสิ่งที่ยื่นขึ้นมาจากพื้น เช่น สลักเกลียว ท่อ หรือเดือยไม้ ท่าปกติจะติดที่ด้ามจับ และมือที่อยู่ใต้เครื่อง จะทำให้วางใบแนบพื้นไม่ได้ พอกลับด้านใบแล้วคว่ำเครื่องลง ด้ามจับจะชี้ขึ้น ใบวางราบกับพื้นได้ใกล้กว่าเดิมมาก

งานแบบนี้ใช้ได้ดีกับใบเลื่อยชักที่ยาว และยืดหยุ่น เพราะใบจะโค้งแนบไปกับพื้นได้เล็กน้อย แต่ต้องยอมรับว่าผิวพื้น หรือผนังบริเวณนั้นอาจเป็นรอยจากฟันเลื่อย ถ้าเป็นพื้นที่ต้องการเก็บผิว ให้หาแผ่นเหล็กบาง หรือแผ่นไม้อัดมารองกันรอยไว้ก่อน

ตัดชิดผนังในแนวตั้งด้วยการหันฟันไปด้านข้าง

ถ้าเลื่อยชักล็อกใบได้สี่ทิศ การหันฟันไปด้านข้างจะช่วยงานตัดชิดผนังในแนวตั้งได้แบบเดียวกัน โดยตัวเครื่องขนานไปกับผนังแทนที่จะตั้งฉาก ท่านี้มือจะอยู่ใกล้ผนังมาก ให้ระวังข้อนิ้วครูดผนังเมื่อเครื่องสะบัด และเริ่มด้วยความเร็วต่ำเสมอ

หงาย ใบเลื่อยชัก ต่างจากการพลิกเครื่องกลับหัวยังไง?

ทั้งสองวิธีทำให้ฟันหันขึ้นเหมือนกัน แต่การพลิกเครื่องทำให้ทุกอย่างที่ออกแบบมาเพื่อมือกลับด้านไปหมด ไกไปอยู่ด้านบนจนต้องใช้นิ้วโป้ง หรือบิดข้อมือกด ปุ่มล็อกและปุ่มปรับความเร็วอยู่ผิดตำแหน่ง และถ้าเป็นรุ่นไร้สาย น้ำหนักแบตเตอรี่จะไปอยู่ด้านบน ทำให้เครื่องอยากพลิกกลับตลอดเวลา

การหงายใบเลื่อยชัก จะเก็บท่าจับปกติไว้ มือทั้งสองอยู่ตำแหน่ง ที่คุมแรงได้ดีที่สุด และปล่อยไกได้ทันทีเมื่อมีปัญหา ถ้าเครื่องรองรับ 

หงาย ใบเลื่อยชัก แล้วแรงดีดของเครื่องเปลี่ยนทิศ ต้องเปลี่ยนท่ายืน

ตอนใส่ใบเลื่อยชักท่าปกติ น้ำหนักของเครื่อง จะช่วยกดใบลงหางาน และถ้าใบสะดุด เครื่องจะดีดขึ้นด้านบน เมื่อหงายใบ ทุกอย่างกลับกัน เราจะต้องออกแรงยกเครื่องขึ้นสู้กับน้ำหนักของมันเอง และถ้าใบสะดุด เครื่องจะดีดลงหาตัว

เศษตัด และความร้อนจะตกใส่ตัว เมื่อ ใบเลื่อยชัก ตัดจากด้านล่าง

การตัดท่าปกติ เศษจะร่วงลงพื้น แต่เมื่อตัดจากล่างขึ้นบน เศษไม้ ฝุ่นปูน และเศษเหล็กจะร่วงใส่หน้า แขน และตัวเครื่อง 

อีกเรื่องคือช่องระบายอากาศของมอเตอร์ เศษที่ร่วงลงมาอาจเข้าไปในช่องนี้ได้ หลังจบงานให้เป่าเศษออกจากตัวเครื่องและบริเวณตัวล็อกใบก่อนเก็บ

ฐานเครื่องยังต้องแนบชิ้นงาน แม้ ใบเลื่อยชัก จะหันขึ้น

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อหงายใบเลื่อยชัก คือปล่อยฐานเครื่องลอย เพราะท่าจับไม่ถนัด 

เมื่อฐานไม่ยันกับงาน แรงชัก จะเขย่าชิ้นงานแทนที่จะตัด ใบเลื่อยชัก จะสะบัด และงอได้ง่าย หลักเดิมจึงยังใช้อยู่ คือให้ฐานแตะชิ้นงานก่อนบีบไก และกดค้างไว้ตลอด

ถ้าตำแหน่งงานทำให้ฐานแนบไม่ได้เลย เช่น ตัดท่อที่ลอยอยู่กลางอากาศ ให้ลดความเร็วลงและตัดเป็นช่วงสั้น ๆ หรือหาทางยึดชิ้นงานให้นิ่งก่อน

ปิดระบบชักแบบวงโคจรก่อน เมื่อหงาย ใบเลื่อยชัก

เลื่อยชักหลายรุ่นมีระบบชักแบบวงโคจร ซึ่งทำให้ใบเคลื่อนเป็นวงรีเล็กน้อยแทนที่จะวิ่งตรงเข้าออก เพื่อให้ฟันกดลงกินเนื้อไม้ในจังหวะตัดและยกหนีในจังหวะถอย ระบบนี้ตั้งทิศมาสำหรับใบเลื่อยชักที่หันฟันลง

เมื่อหงายใบเลื่อยชัก วงโคจรจะทำงานกลับด้าน คือดันฟันหนีออกจากงานในจังหวะที่ควรกิน และกดสันใบเข้าหางานแทน ผลคือตัดช้าลง สั่นมากขึ้น และใบร้อนเร็ว ถ้าเครื่องมีปุ่มปรับระบบนี้ ให้ปิด หรือปรับไปที่ศูนย์ทุกครั้งที่ใส่ใบหงาย และถ้าเครื่องเป็นแบบวงโคจรถาวรที่ปิดไม่ได้ ให้ใช้ท่าหงายใบเฉพาะงานสั้น ๆ ที่จำเป็น

งานที่ไม่ควรหงาย ใบเลื่อยชัก แม้เครื่องจะใส่ได้

งานตัดทั่วไปที่ท่าฟันคว่ำทำได้อยู่แล้ว การหงายใบเลื่อยชักไม่ได้ทำให้ตัดเร็วขึ้น และทำให้คุมเครื่องยากกว่า จึงไม่มีเหตุผล ที่จะใช้เป็นท่าประจำ ท่าหงายควรเป็นข้อยกเว้น ที่ใช้เมื่อท่าปกติเข้าไม่ได้จริง ๆ เท่านั้น งานตัดยาวต่อเนื่องเหนือศีรษะ แขนจะล้าเร็ว และเมื่อล้าแล้วฐานจะเริ่มลอย ถ้างานยาวเกินกว่าจะตัดจบในช่วงสั้น ๆ ควรหานั่งร้าน หรือบันไดที่ทำให้ยืนได้ระดับเดียวกับงาน

งานตัดเข้าไปในฝ้า หรือผนังที่มองไม่เห็นข้างใน เหนือฝ้ามักมีสายไฟและท่อเดินอยู่ ถ้าไม่แน่ใจ ให้ตัดไฟ และเปิดช่องดูก่อน หรือให้ช่างที่ดูแลงานระบบตรวจ ตำแหน่งให้

ขั้นตอนเปลี่ยนทิศ ใบเลื่อยชัก ให้ปลอดภัย

การเปลี่ยนทิศใบเลื่อยชัก ใช้เวลาไม่ถึงนาที แต่เป็นช่วงที่มืออยู่ใกล้ฟันเลื่อย และตัวล็อกมากที่สุด จึงควรทำตามลำดับเดิมทุกครั้ง 

ก่อนถอดใบถอดปลั๊กหรือถอดแบตเตอรี่ออกก่อนทุกครั้ง รอให้ใบเย็นถ้าเพิ่งใช้งาน และใส่ถุงมือ เพราะฟันเลื่อย ที่ผ่านงานมาแล้ว ยังคมพอจะบาดมือ

ตอนใส่ใบกลับด้าน เปิดตัวล็อก ดึงใบออก พลิกให้ฟันหันขึ้น แล้วเสียบโคนใบเข้าไปจนสุด ปล่อยตัวล็อก จากนั้นดึงใบแรง ๆ หนึ่งครั้งเพื่อทดสอบว่าล็อกแน่น ก่อนเริ่มงานให้เดินเครื่องเปล่าสั้น ๆ โดยหันใบออกจากตัว เพื่อดูว่าใบวิ่งตรง และไม่มีเสียงผิดปกติ

เมื่อเสร็จงานที่ต้องหงาย ใบเลื่อยชัก ให้พลิกกลับเป็นฟันคว่ำก่อนเก็บ ครั้งต่อไป จะได้ไม่เจอใบหันผิดทางโดยไม่รู้ตัว 

สรุป: หงาย ใบเลื่อยชัก ทำได้ถ้าเครื่องรองรับ แต่เป็นท่าเฉพาะงาน ไม่ใช่ท่าประจำ

เลื่อยชักหลายรุ่นสามารถ กลับใบเลื่อยชัก หรือหงายฟันขึ้น ได้ เทคนิคนี้ไม่ได้ทำให้เครื่องแรงขึ้น แต่ช่วยให้เข้าถึงแนวตัดที่ทำงานยากเมื่อใส่ใบตามปกติ เช่น งานตัดจากล่างขึ้นบน งานใต้ท่อ ใต้คาน หรือจุดที่ต้องตัดชิดพื้น และมีสิ่งกีดขวางอยู่ด้านบน

สิ่งที่ต้องระวังคือ เมื่อกลับใบเลื่อยชัก ทิศทางแรงปฏิกิริยาจากการตัดจะเปลี่ยนไป เครื่องอาจมีอาการกระดก หรือดีดในทิศที่ไม่คุ้นเคย โดยเฉพาะตอนเริ่มตัด หรือเมื่อใบติดขัด จึงควรจับเครื่องให้มั่น และให้ฐานรองหรือ Shoe แนบกับชิ้นงานเสมอ เพื่อช่วยรับแรงสั่น และควบคุมแนวตัด

ถ้าเลื่อยชักมี ระบบ Orbital Action ควรปิดก่อนเมื่อใช้ใบกลับด้าน การแกว่งของใบจะเพิ่มแรงกระชากและทำให้ควบคุมเครื่องยากขึ้น 

การหงาย ใบเลื่อยชัก จึงเหมาะสำหรับใช้แก้ปัญหาเรื่องมุม และพื้นที่เข้าตัด เมื่อพ้นจุดที่จำเป็นแล้วควรพลิกใบกลับมาใช้งานในตำแหน่งปกติ