เครื่องตัดคอนกรีต โดยทั่วไป ใส่ใบไฟเบอร์ตัดเหล็กได้ไหม?

ถ้าพูดถึง เครื่องตัดคอนกรีต หลายคนก็น่าจะ นึกถึงเครื่องตัดใบใหญ่ ๆ ที่ใช้ใบเพชรสำหรับ ตัดพื้น ถนน ผนังคอนกรีต อิฐ หรือวัสดุก่อสร้าง ครับ แต่พอมีงานเหล็กเข้ามา เช่น ต้องตัดเหล็กเส้น เหล็กฉาก ท่อเหล็ก หรือโครงเหล็ก ที่อยู่หน้างาน ก็อาจเกิดคำถามขึ้นมาใหม่ ว่า ในเมื่อเครื่องตัดคอนกรีตมีกำลังสูงและหมุนใบตัดได้เหมือนกัน เราสามารถถอดใบตัดเพชรออก แล้วเอา ใบตัดไฟเบอร์หรือใบตัดเหล็ก มาใส่แทนได้ หรือไม่?

คำตอบแบบสั้นที่สุดคือ เครื่องตัดคอนกรีต บางประเภทใส่ใบไฟเบอร์ ตัดเหล็กได้ แต่ไม่ใช่เครื่องตัดคอนกรีตทุกเครื่อง และไม่ควรตัดสินจากแค่ว่า “ใบใส่ลงเพลาได้” เรื่องนี้สำคัญมาก เพราะใบตัดหมุนด้วยความเร็วสูง หากเลือกใบผิดประเภท แม้ว่าขนาดรูเพลาจะใส่ได้พอดี ก็ไม่ได้แปลว่าสามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย

คำถามที่ถูกต้องไม่ใช่แค่ว่า “เครื่องตัดคอนกรีตใส่ใบไฟเบอร์ได้ไหม?” แต่ควรถามต่อว่า “เครื่องรุ่นนี้ได้รับการออกแบบให้ใช้ใบไฟเบอร์หรือ Abrasive Wheel หรือไม่ และใบที่จะใส่มีสเปกตรงกับเครื่องหรือเปล่า?”

“ใบตัดเหล็ก” หรือ ใบตัดไฟเบอร์คืออะไร?

ก่อนจะพูดถึงเครื่องตัดคอนกรีต ต้องเข้าใจก่อนว่า ใบตัดเหล็ก หรือ ที่คนทั่วไปอาจเรียกว่า ใบไฟเบอร์ หรือ ใบไฟเบอร์ตัดเหล็ก หมายถึงใบตัดแบบ Abrasive Cutting Wheel หรือ Composite Abrasive Wheel ซึ่งใช้เม็ดขัด เช่น Aluminium Oxide หรือวัสดุขัด ยึดเข้าด้วยกันด้วยสารประสาน และมักมีชั้นเส้นใยช่วยเสริมความแข็งแรงของตัวใบ

• ลักษณะการทำงานต่างจาก ใบเพชรตัดคอนกรีต พอสมควร 
• ใบเพชรส่วนใหญ่มีแกนกลางเป็นโลหะและมีส่วนคมตัดที่ประกอบด้วยเม็ดเพชรสังเคราะห์ 
• ส่วนใบไฟเบอร์ตัดเหล็กใช้การสึกของเม็ดขัดเข้าตัดเนื้อโลหะ ตัวใบเองค่อย ๆ เล็กลงตามการใช้งาน

ข้อดีของใบไฟเบอร์ คือตัดเหล็กได้รวดเร็ว ในงานที่เหมาะสม ราคาใบไม่สูงเมื่อเทียบกับใบสำหรับโลหะชนิดอื่น และมีให้เลือกหลายขนาด แต่ข้อสำคัญคือใบตัดประเภทนี้คือ มี ค่าความเร็วรอบสูงสุด (Maximum Operating Speed) กำหนดไว้ชัดเจน และตัวใบมีลักษณะการรับแรง ต่างจากใบตัดเพชร (Diamond Blade) ที่เป็นใบโลหะ

ต่อให้ เครื่องตัดคอนกรีต สามารถจับใบขนาดเดียวกันได้ ก็ยังต้องตรวจสอบรายละเอียดอื่นอีกหลายอย่างก่อนใช้งาน

เครื่องตัดคอนกรีต แบบมือถือ บางรุ่น ใช้ใบตัดเหล็ก ได้จริง

ถ้าพูดถึง เครื่องตัดคอนกรีต แบบมือถือ คำตอบคือ มีหลายรุ่นที่ผู้ผลิตออกแบบให้รองรับ Abrasive Cutting Wheel อยู่แล้วครับ ไม่ได้จำกัดว่าต้องใช้เฉพาะใบเพชร หรือต้องตัดคอนกรีตเท่านั้น

ตัวอย่างเช่น คู่มือของ STIHL สำหรับเครื่องตัดคอนกรีต ตระกูล TS ระบุประเภทของ Composite Abrasive Wheel แยกตามวัสดุ และมีชนิดสำหรับ Steel ซึ่งใช้ตัดโลหะกลุ่มเหล็กได้ ขณะเดียวกันใบสำหรับ Stone ถูกกำหนดสำหรับคอนกรีต งานก่อ และคอนกรีตเสริมเหล็กตามประเภทของใบ แสดงให้เห็นว่าเครื่องตัดคอนกรีต ในกลุ่มนี้ออกแบบมา ให้เปลี่ยนชนิดใบตามวัสดุได้ แต่ต้องใช้ใบที่รองรับสำหรับงานนั้นโดยเฉพาะ

ในแง่ของหลักการ การเอาใบไฟเบอร์ตัดเหล็กมาใช้กับเครื่องตัดคอนกรีต ไม่ใช่เรื่องผิดโดยตัวมันเอง ถ้าเครื่องรุ่นนั้นถูกออกแบบให้รองรับอยู่แล้ว

ปัญหาอยู่ที่คำว่า “หากเครื่องรองรับ” นี่แหละครับ เพราะเครื่องที่เราเรียกรวม ๆ ว่าเครื่องตัดคอนกรีตมีอยู่หลายประเภทมาก

เครื่องตัดคอนกรีต  แบบมือถือ ต้องดูคู่มือเป็นรุ่น ๆ

เครื่องตัดคอนกรีต เครื่องยนต์ที่ถือด้วยสองมือ และใช้ใบประมาณ 12, 14 หรือ 16 นิ้ว เป็นกลุ่มที่มีโอกาสรองรับใบตัดเหล็ก ได้มากที่สุด เพราะพัฒนาให้เป็นเครื่อง Cut-off อเนกประสงค์สำหรับงานก่อสร้างอยู่แล้ว สามารถเปลี่ยนใบให้เหมาะกับคอนกรีต แอสฟัลต์ เหล็ก หรือวัสดุบางประเภทได้

แต่ถึงจะเป็นเครื่องลักษณะเดียวกัน ก็ยังไม่ควรสรุปว่า เครื่องตัดคอนกรีต แบบ Power Cutter ทุกยี่ห้อ ทุกโมเดล ใช้ใบไฟเบอร์ได้

ควรเปิดคู่มือแล้วดูหัวข้อประเภทใบตัด เช่น 

• Cutting Blade 
• Abrasive Wheel
• Composite Wheel 
• Approved Accessories

ถ้าเครื่องตัดคอนกรีต มีการระบุว่าเครื่องรองรับ Abrasive Wheel และมีประเภทสำหรับ Steel หรือ Metal จึงค่อยตรวจสอบสเปก ของใบต่อไป

เครื่องตัดคอนกรีต ประเภท เครื่องตัดพื้น ไม่ควรเอาหลักเดียวกันมาใช้

ถ้าเป็น เครื่องตัดพื้นคอนกรีต หรือ Floor Saw ซึ่งตัวเครื่องมีล้อเข็น และใบอยู่ด้านล่าง ลักษณะการทำงานจะแตกต่างจากเครื่องตัดคอนกรีต แบบมือถือครับ เครื่องประเภทนี้จำนวนมากออกแบบเพื่อใช้ร่วมกับ ใบตัดเพชรสำหรับคอนกรีต และแอสฟัลต์โดยเฉพาะ

การเห็นว่าเครื่องใช้ใบขนาด 14 นิ้วเหมือนกับเครื่อง Power Cutter แล้วคิดว่าสามารถเอาใบไฟเบอร์ 14 นิ้วมาใส่แทนกันได้ทันที เป็นวิธีคิดที่เสี่ยงครับ ต้องตรวจคู่มือของเครื่องรุ่นนั้นโดยตรง ถ้าไม่ได้ระบุให้ใช้ Abrasive Wheel ก็ไม่ควรนำมาใช้เอง

หลักเดียวกันนี้ ใช้ได้กับทั้งเครื่องตัดคอนกรีต Wall Saw, Ring Saw และระบบตัดคอนกรีตเฉพาะทางอื่น ๆ เช่นกัน

ค่ารอบสูงสุดของใบ สำคัญกว่าที่คิด

บนใบตัดทุกประเภท จะมีการระบุ Maximum RPM หรือ Maximum Operating Speed เอาไว้ครับ ค่านี้คือขีดจำกัดที่ใบถูกออกแบบมาให้ทำงานได้

ถ้าเครื่องตัดคอนกรีต มีความเร็ว สูงกว่าค่าที่ใบรับได้ ก็ไม่ควรเอาใบนั้นมาใช้เด็ดขาดครับ แม้ว่าขนาดของใบและรูเพลาจะใส่พอดีก็ตาม เพราะแรงหนีศูนย์กลา งจะเพิ่มขึ้นตามความเร็วของการหมุน และใบไฟเบอร์ ที่หมุนเกินขีดจำกัด มีความเสี่ยงที่จะเสียหายหรือแตกกระเด็น ได้

ผู้ผลิต เครื่องตัดทุกชนิด รวมถึงเครื่องตัดคอนกรีต จะระบุไว้ชัดเจนว่า ห้ามใช้ใบที่มี Speed Rating ต่ำกว่าความเร็ว ที่เครื่องกำหนด และต้องใช้ใบที่ผลิตมาสำหรับเครื่องตัด เครื่องนี้โดยเฉพาะ ใบตัดบางใบที่มีขนาดเท่ากันอาจผลิตมาสำหรับเครื่องตัดเหล็กแบบตั้งโต๊ะซึ่งทำงานคนละลักษณะกับ Power Cutter แบบมือถือ จึงไม่ควรคิดว่า “14 นิ้วเหมือนกันก็ใช้เหมือนกัน”

เครื่องตัดคอนกรีต มีระบบน้ำ ใช้น้ำกับใบไฟเบอร์ได้ไหม?

คนที่ใช้ เครื่องตัดคอนกรีต มักคุ้นเคยกับการเปิดน้ำช่วยตัดอยู่แล้ว การใช้น้ำกับใบเพชรตัดคอนกรีตเป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไป เพราะช่วยควบคุมฝุ่นและช่วยเรื่องอุณหภูมิในการตัด

• เมื่อเปลี่ยนมาใช้ ใบไฟเบอร์ หรือ Composite Abrasive Wheel ห้ามคิดว่าสามารถเปิดน้ำแบบเดียวกันได้ โดยอัตโนมัติครับ
• Abrasive Wheel บางประเภทกำหนดให้ใช้แบบแห้ง และผู้ผลิตบางรายระบุไม่ให้ใบประเภทนั้นสัมผัสน้ำ หรือความชื้น 
• ความชื้น อาจลดความแข็งแรงของใบได้

ดังนั้นเมื่อเปลี่ยนจากใบเพชรมาเป็นใบไฟเบอร์ อย่าเปิดน้ำ เพียงเพราะปกติเครื่องเคยตัดคอนกรีตแบบเปียก ต้องอ่านข้อกำหนดของใบที่กำลังใช้อยู่ก่อนเสมอ

แล้วถ้ามีใบเพชรตัดเหล็กอยู่แล้ว จำเป็นต้องใช้ใบไฟเบอร์ไหม?

ปัจจุบันไม่ได้มีแค่ใบไฟเบอร์ที่สามารถตัดโลหะได้ครับ หลายยี่ห้อก็มี ใบตัดเพชรสำหรับโลหะ หรือ Multi-material ซึ่งลักษณะการใช้งาน อายุใบ และต้นทุนแตกต่างจาก ใบไฟเบอร์

ใบไฟเบอร์มีข้อดีเรื่องราคาเริ่มต้น และหาใช้งานได้ไม่ยาก แต่ตัวใบจะสึก และเส้นผ่านศูนย์กลางค่อย ๆ ลดลง ทำให้ความลึกในการตัดลดตามการใช้งาน ขณะที่ ใบตัดเพชรสำหรับโลหะ บางประเภทสามารถรักษาขนาดใบได้นานกว่า และเหมาะกับงานต่อเนื่องบางลักษณะ แต่ราคาซื้อเริ่มต้นก็สูงกว่าด้วย

นอกจากนี้ยังมีใบตัดเพชรบางชนิดที่ออกแบบมาให้ตัด คอนกรีตเสริมเหล็ก ซึ่งสามารถผ่านเหล็กเส้นที่อยู่ภายในเนื้อคอนกรีตได้ โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนเป็นใบไฟเบอร์ทันที เมื่อเจอเหล็ก

• ต้องแยกสถานการณ์ออกจากกันให้ชัด 
• ถ้าตัดคอนกรีตเสริมเหล็ก การเลือกใบเพชรสำหรับ Reinforced Concrete อาจเหมาะกว่า 
• ถ้างานเปลี่ยนเป็นการตัดเหล็กเป็นหลัก การใช้เครื่องตัดคอนกรีต หรืออื่น ๆ ด้วยใบสำหรับ Metal โดยตรง ที่เคร่องรองรับ ก็จะเหมาะกับงานกว่า

ก่อนเอาใบไฟเบอร์ใส่ เครื่องตัดคอนกรีต เช็กอะไรบ้าง?

ถ้ามี เครื่องตัดคอนกรีต อยู่แล้ว และต้องการใช้ตัดเหล็ก สิ่งแรกไม่ใช่การวัดรูเพลา แต่ควรหา รหัสรุ่นของเครื่อง แล้วเปิดคู่มือดูว่าเครื่องรองรับ Abrasive Wheel หรือ Composite Wheel หรือไม่

• จึงค่อยตรวจขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางใบ 
• ขนาด Arbor หรือรูเพลา ความหนาของใบ 
• ชุดหน้าแปลน 
• ทิศทาง หรือวิธีติดตั้ง 
• ที่สำคัญคือ Speed Rating ของใบต้องเหมาะกับเครื่อง 
• จากนั้นตรวจฉลากบนใบว่าออกแบบสำหรับ Steel หรือ Metal จริง

ก่อนติดตั้งควรตรวจสภาพใบด้วย ถ้ามีรอยแตก บิ่น ผิดรูป เปียกชื้น ในกรณี ที่เป็นใบ Dry Cutting หรือเก็บไว้ไม่เหมาะสม ก็ไม่ควรนำกลับมาเสี่ยงใช้งาน

เพราะใบตัดออกแบบให้รับแรงในแนวรัศมี สำหรับการตัดเป็นหลัก ต้องระวังประกายไฟจากการตัดเหล็ก โดยจัดพื้นที่ไม่ให้มีน้ำมัน เชื้อเพลิง วัสดุไวไฟ หรือก๊าซไวไฟอยู่ในทิศทางที่ประกายไฟกระเด็นไปถึง 

ผู้ผลิต เครื่องตัดคอนกรีต มักมีคำเตือนเรื่องประกายจากการตัดโลหะ และความเสี่ยงต่อการเกิดไฟไว้โดยตรง

สรุป: เครื่องตัดคอนกรีต ใส่ใบไฟเบอร์ตัดเหล็กได้ไหม?

คำตอบคือ บางรุ่นใส่ได้ และถือเป็นการใช้งานตามปกติของเครื่องตัดคอนกรีต ครับ แต่ไม่ใช่เครื่องตัดคอนกรีตทุกเครื่องจะใส่ได้

เครื่องตัดคอนกรีตแบบมือถือ หลายรุ่นออกแบบให้ใช้ได้ทั้ง Diamond Blade และ Abrasive Wheel สามารถเปลี่ยนมาใช้ใบไฟเบอร์สำหรับ Steel หรือ Metal ได้ ถ้าผู้ผลิตระบุว่ารองรับ และใบที่เลือกมีขนาด รูเพลา โครงสร้าง และค่าความเร็วรอบ ตรงตามข้อกำหนดของเครื่อง

แต่ถ้าเป็นเครื่องตัดพื้น เครื่องตัดผนัง หรือ เครื่องตัดคอนกรีต ระบบอื่น ไม่ควรนำหลักเดียวกันไปเหมารวม ต้องตรวจคู่มือของรุ่นนั้นโดยตรง

สิ่งสำคัญที่สุดคือ อย่าตัดสินว่าใช้ได้เพียงเพราะใบมีขนาดเท่ากัน หรือรูเพลาใส่กันได้ สิ่งที่ต้องตรงกันจริง ๆ มีทั้งประเภทของใบ วัสดุที่ใบรองรับ เส้นผ่านศูนย์กลาง รูเพลา ความเร็วรอบสูงสุด วิธีติดตั้ง และข้อกำหนดเรื่องการตัดแห้ง ตัดเปียก

ถ้าจำง่าย ๆ ก่อนเอา ใบไฟเบอร์ตัดเหล็กใส่เครื่องตัดคอนกรีต ให้เช็ก 3 เรื่องก่อน คือ เครื่องได้ ไหม ใบเหมาะกับเหล็กไหม และค่ารอบของใบรองรับเครื่องหรือไม่

เพราะ สำหรับอุปกรณ์ที่หมุนด้วยความเร็วสูง อย่าง เครื่องตัดคอนกรีต คำว่า “ใส่ได้พอดี” ไม่ได้แปลว่า “ออกแบบมาให้ใช้ด้วยกัน” เสมอไป